{"id":87,"date":"2024-06-16T19:17:59","date_gmt":"2024-06-16T17:17:59","guid":{"rendered":"http:\/\/spektralka.pl\/?p=87"},"modified":"2024-06-16T19:56:10","modified_gmt":"2024-06-16T17:56:10","slug":"problemy-z-neurotypowymi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/spektralka.pl\/?p=87","title":{"rendered":"Problemy z neurotypowymi"},"content":{"rendered":"\n

Jestem ju\u017c zaawansowan\u0105 wiekiem Spektralk\u0105, cho\u0107 moja diagnoza jest do\u015b\u0107 \u015bwie\u017ca. Mam teraz ten luksus, \u017ce nie musz\u0119 zbyt wiele nikomu udowadnia\u0107, bo wiem, \u017ce sobie radz\u0119 i to ca\u0142kiem nie\u017ale. Mog\u0119 za to patrze\u0107 wstecz i wok\u00f3\u0142 i analizowa\u0107 wszystkie niekomfortowe sytuacje.<\/p>\n\n\n\n

Mamy z neurotypowymi problem, \u017ceby si\u0119 porozumie\u0107. Teraz widz\u0119 jasno, \u017ce zauwa\u017cy\u0142am to do\u015b\u0107 wcze\u015bnie w moim \u017cyciu. A poniewa\u017c zawsze ch\u0142on\u0119\u0142am wiedz\u0119 jak g\u0105bka, r\u00f3wnie zach\u0142annie ch\u0142on\u0119\u0142am s\u0142owa, ich semantyk\u0119 i zwi\u0105zki mi\u0119dzy nimi. Pracowicie dopasowywa\u0142am najlepsze opcje do sytuacji. Niekt\u00f3re rzeczy powtarza\u0142am po trzy razy, \u017ceby mnie dobrze zrozumiano.<\/p>\n\n\n\n

Cz\u0119sto na pr\u00f3\u017cno. My\u015bl\u0119, \u017ce wiele sytuacji analizowa\u0142am przesadnie i dochodzi\u0142am do wniosk\u00f3w, kt\u00f3re bywa\u0142y poza zasi\u0119giem neurotypowych. I dlatego je odrzucali i nadal odrzucaj\u0105, a ja czuj\u0119 si\u0119 niczym mityczna Kasandra. Zw\u0142aszcza, kiedy si\u0119 okazuje, \u017ce to w\u0142a\u015bnie ja mia\u0142am racj\u0119. Je\u015bli b\u0119d\u0119 z moc\u0105 przypomina\u0107 neurotypowym, \u017ce mia\u0142am racj\u0119, to tym bardziej b\u0119d\u0105 mi niech\u0119tni. Ze swoj\u0105 racj\u0105 natomiast b\u0119d\u0105 si\u0119 obnosi\u0107 po ca\u0142ej wsi. To nie fair. <\/p>\n\n\n\n

I tu wkraczamy na teren tego, co utrudnia jakiekolwiek porozumienie. Ego. Neurotypowi cz\u0119sto maj\u0105 mocno rozbuchane ego i cala ich komunikacje jest nastawiona na realizacj\u0119 ich w\u0142asnych, egoistycznych cel\u00f3w. Wszystko ma prowadzi\u0107 do ich zysku, do wzrostu ich poczucia w\u0142asnej wa\u017cno\u015bci albo do zamaskowania ich b\u0142\u0119d\u00f3w. Zawsze problemem jest dla nic \u015bwiat zewn\u0119trzny i inni ludzie, nigdy oni sami. Mam wra\u017cenie, \u017ce przyj\u0119cie odpowiedzialno\u015bci za w\u0142asne czyny lub s\u0142owa staje si\u0119 dla nich zadaniem niemo\u017cliwym. Dlatego cz\u0119sto jeste\u015bmy dla nich \u0142atwymi ofiarami. Od ma\u0142ego si\u0119 nam pokazuje, co robimy \u017ale. I przyjmujemy za to odpowiedzialno\u015b\u0107. Analizujemy swoje b\u0142\u0119dy. Opracowujemy strategi\u0119, co zrobi\u0107 lepiej nast\u0119pnym razem. Pami\u0119tam z moich m\u0142odszych lat, \u017ce j\u0119li mi si\u0119 uda\u0142o opracowa\u0107 naprawd\u0119 dobry scenariusz, a\u017c nie mog\u0142am si\u0119 doczeka\u0107, kiedy go zastosuj\u0119. Nie zawsze mia\u0142am \u201epowt\u00f3rki z rozrywki\u201d, ale czasem, owszem, si\u0119 zdarza\u0142y. I udawa\u0142o mi si\u0119 zachowa\u0107, jak trzeba i powiedzie\u0107 to, co trzeba. Czasem musia\u0142am si\u0119 zadowoli\u0107 \u015bwiadomo\u015bci\u0105, \u017ce wiem, am mam si\u0119 zachowa\u0107 i co mam zrobi\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Do tej pory to mam. Jak tylko pojawia si\u0119 jaki\u015b problem, zawsze najpierw szukam w sobie, co m\u00f3g\u0142bym zrobi\u0107 lepiej. Cz\u0119sto prowadzi to do samobiczowania (wiem, robi\u0142am to), ale je\u015bli zachowamy zdrowy umiar, to jest to bardzo prorozwojowe podej\u015bcie.<\/p>\n\n\n\n

Podej\u015bcie t\u0119pione lub cz\u0119\u015bciej wykorzystywane przez neurotypowych. Bo przecie\u017c skoro ju\u017c kto\u015b si\u0119 poczuwa do winy, to grzech by by\u0142o tego nie wykorzysta\u0107. Wtedy lekk\u0105 r\u0119k\u0105 zrzucaj\u0105 ca\u0142\u0105 win\u0119 na neuroatypowych. Wszystko jest wy\u0142\u0105czne nasz\u0105 win\u0105, niewa\u017cne, czy s\u0142usznie, czy nie. <\/p>\n\n\n\n

Dodatkowo, neurotypowi s\u0105 raczej leniwi. Jak tylko wyczuj\u0105, \u017ce co\u015b robimy przede wszystkim dla samej przyjemno\u015bci robienia, ch\u0119tnie si\u0119 pod nasz\u0105 prac\u0105 podpisz\u0105 i zgarn\u0105 za ni\u0105 ca\u0142\u0105 chwa\u0142\u0119. Zw\u0142aszcza \u017ce zazwyczaj, po latach udowadniania nam, \u017ce wszystko robimy \u017ale, latach dog\u0142\u0119bnych analiz, z kt\u00f3rych nam wynika\u0142, \u017ce rzeczywi\u015bcie tak jest, mamy tak nisk\u0105 samoocen\u0119, \u017ce nawet nie potrafimy o siebie zawalczy\u0107. No i generalnie. Nie potrafimy, bo to wymaga komunikacji i to takiej, kt\u00f3r\u0105 cz\u0119sto si\u0119 rz\u0105dzimy – komunikacji pe\u0142nej manipulowania drug\u0105 osob\u0105. <\/p>\n\n\n\n

Kiedy stara\u0142am si\u0119 to przezwyci\u0119\u017cy\u0107, zdarza\u0142o mi si\u0119, \u017ce by\u0142am zbyt dosadna, co dobrze pokazuje poni\u017csza grafika:<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Jedno wiem: mam prawo si\u0119 broni\u0107 i walczy\u0107 o swoje interesy. Czasem czekam zbyt d\u0142ugo na zmian\u0119 post\u0119powania tej drugiej osoby. Zazwyczaj dzieje si\u0119 to dlatego, poniewa\u017c nie mog\u0119 uwierzy\u0107, \u017ce kto\u015b si\u0119 zachowuje a\u017c tak podle. Sugeruj\u0119, \u017ce to nie tak, daj\u0119 szans\u0119, by druga strona powstrzyma\u0142a si\u0119 od krzywdz\u0105cego mnie traktowania. Je\u015bli to nie dzia\u0142a, daj\u0119 sobie przyzwolenie na bycie niemi\u0142\u0105. D\u0142ugo mi zaj\u0119\u0142o zanim si\u0119 tego nauczy\u0142am.<\/p>\n\n\n\n

Jedno wiem na pewno: \u017ceby\u015bmy si\u0119 porozumieli, obie strony musz\u0105 wykona\u0107 prac\u0119. Je\u017celi my mamy przyj\u0105\u0107 odpowiedzialno\u015b\u0107 za nasze zachowania wynikaj\u0105ce z odmiennej budowy m\u00f3zgu, to neurotypowych te\u017c musz\u0105 przyj\u0105\u0107 odpowiedzialno\u015b\u0107 za swoje zachowania. Mo\u017cemy si\u0119 spotka\u0107 w po\u0142owie drogi. Nie po stronie neurotypowych. W po\u0142owie drogi. Bo historia pokazuje, \u017ce cywilizacja potrzebuje do rozwoju r\u00f3\u017cnych rodzaj\u00f3w m\u00f3zg\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jestem ju\u017c zaawansowan\u0105 wiekiem Spektralk\u0105, cho\u0107 moja diagnoza jest do\u015b\u0107 \u015bwie\u017ca. Mam teraz ten luksus, \u017ce nie musz\u0119 zbyt wiele nikomu udowadnia\u0107, bo wiem, \u017ce sobie radz\u0119 i to ca\u0142kiem nie\u017ale. Mog\u0119 za to patrze\u0107 wstecz i wok\u00f3\u0142 i analizowa\u0107 wszystkie niekomfortowe sytuacje. Mamy z neurotypowymi problem, \u017ceby si\u0119 porozumie\u0107. Teraz widz\u0119 jasno, \u017ce zauwa\u017cy\u0142am to do\u015b\u0107 wcze\u015bnie w moim \u017cyciu. A poniewa\u017c zawsze ch\u0142on\u0119\u0142am wiedz\u0119 jak g\u0105bka, r\u00f3wnie zach\u0142annie ch\u0142on\u0119\u0142am s\u0142owa, ich semantyk\u0119 i zwi\u0105zki mi\u0119dzy nimi. Pracowicie dopasowywa\u0142am najlepsze opcje do sytuacji. Niekt\u00f3re rzeczy powtarza\u0142am po trzy razy, \u017ceby mnie dobrze zrozumiano. Cz\u0119sto na pr\u00f3\u017cno. My\u015bl\u0119, \u017ce wiele sytuacji analizowa\u0142am przesadnie i dochodzi\u0142am do wniosk\u00f3w, kt\u00f3re bywa\u0142y poza zasi\u0119giem neurotypowych. I dlatego je odrzucali i nadal odrzucaj\u0105, a ja czuj\u0119 si\u0119 niczym mityczna Kasandra. Zw\u0142aszcza, kiedy si\u0119 okazuje, \u017ce to w\u0142a\u015bnie ja mia\u0142am racj\u0119. Je\u015bli b\u0119d\u0119 z moc\u0105 przypomina\u0107 neurotypowym, \u017ce mia\u0142am racj\u0119, to tym bardziej b\u0119d\u0105 mi niech\u0119tni. Ze swoj\u0105 racj\u0105 natomiast b\u0119d\u0105 si\u0119 obnosi\u0107 po ca\u0142ej wsi. To nie fair. I tu wkraczamy na teren tego, co utrudnia jakiekolwiek porozumienie. Ego. Neurotypowi cz\u0119sto maj\u0105 mocno rozbuchane ego i cala ich komunikacje jest nastawiona na realizacj\u0119 ich w\u0142asnych, egoistycznych cel\u00f3w. Wszystko ma prowadzi\u0107 do ich zysku, do wzrostu ich poczucia w\u0142asnej wa\u017cno\u015bci albo do zamaskowania ich b\u0142\u0119d\u00f3w. Zawsze problemem jest dla nic \u015bwiat zewn\u0119trzny i inni ludzie, nigdy oni sami. Mam wra\u017cenie, \u017ce przyj\u0119cie odpowiedzialno\u015bci za w\u0142asne czyny lub s\u0142owa staje si\u0119 dla nich zadaniem niemo\u017cliwym. Dlatego cz\u0119sto jeste\u015bmy dla nich \u0142atwymi ofiarami. Od ma\u0142ego si\u0119 nam pokazuje, co robimy \u017ale. I przyjmujemy za to odpowiedzialno\u015b\u0107. Analizujemy swoje b\u0142\u0119dy. Opracowujemy strategi\u0119, co zrobi\u0107 lepiej nast\u0119pnym razem. Pami\u0119tam z moich m\u0142odszych lat, \u017ce j\u0119li mi si\u0119 uda\u0142o opracowa\u0107 naprawd\u0119 dobry scenariusz, a\u017c nie mog\u0142am si\u0119 doczeka\u0107, kiedy go zastosuj\u0119. Nie zawsze mia\u0142am \u201epowt\u00f3rki z rozrywki\u201d, ale czasem, owszem, si\u0119 zdarza\u0142y. I udawa\u0142o mi si\u0119 zachowa\u0107, jak trzeba i powiedzie\u0107 to, co trzeba. Czasem musia\u0142am si\u0119 zadowoli\u0107 \u015bwiadomo\u015bci\u0105, \u017ce wiem, am mam si\u0119 zachowa\u0107 i co mam zrobi\u0107. Do tej pory to mam. Jak tylko pojawia si\u0119 jaki\u015b problem, zawsze najpierw szukam w sobie, co m\u00f3g\u0142bym zrobi\u0107 lepiej. Cz\u0119sto prowadzi to do samobiczowania (wiem, robi\u0142am to), ale je\u015bli zachowamy zdrowy umiar, to jest to bardzo prorozwojowe podej\u015bcie. Podej\u015bcie t\u0119pione lub cz\u0119\u015bciej wykorzystywane przez neurotypowych. Bo przecie\u017c skoro ju\u017c kto\u015b si\u0119 poczuwa do winy, to grzech by by\u0142o tego nie wykorzysta\u0107. Wtedy lekk\u0105 r\u0119k\u0105 zrzucaj\u0105 ca\u0142\u0105 win\u0119 na neuroatypowych. Wszystko jest wy\u0142\u0105czne nasz\u0105 win\u0105, niewa\u017cne, czy s\u0142usznie, czy nie. Dodatkowo, neurotypowi s\u0105 raczej leniwi. Jak tylko wyczuj\u0105, \u017ce co\u015b robimy przede wszystkim dla samej przyjemno\u015bci robienia, ch\u0119tnie si\u0119 pod nasz\u0105 prac\u0105 podpisz\u0105 i zgarn\u0105 za ni\u0105 ca\u0142\u0105 chwa\u0142\u0119. Zw\u0142aszcza \u017ce zazwyczaj, po latach udowadniania nam, \u017ce wszystko robimy \u017ale, latach dog\u0142\u0119bnych analiz, z kt\u00f3rych nam wynika\u0142, \u017ce rzeczywi\u015bcie tak jest, mamy tak nisk\u0105 samoocen\u0119, \u017ce nawet nie potrafimy o siebie zawalczy\u0107. No i generalnie. Nie potrafimy, bo to wymaga komunikacji i to takiej, kt\u00f3r\u0105 cz\u0119sto si\u0119 rz\u0105dzimy – komunikacji pe\u0142nej manipulowania drug\u0105 osob\u0105. Kiedy stara\u0142am si\u0119 to przezwyci\u0119\u017cy\u0107, zdarza\u0142o mi si\u0119, \u017ce by\u0142am zbyt dosadna, co dobrze pokazuje poni\u017csza grafika: Jedno wiem: mam prawo si\u0119 broni\u0107 i walczy\u0107 o swoje interesy. Czasem czekam zbyt d\u0142ugo na zmian\u0119 post\u0119powania tej drugiej osoby. Zazwyczaj dzieje si\u0119 to dlatego, poniewa\u017c nie mog\u0119 uwierzy\u0107, \u017ce kto\u015b si\u0119 zachowuje a\u017c tak podle. Sugeruj\u0119, \u017ce to nie tak, daj\u0119 szans\u0119, by druga strona powstrzyma\u0142a si\u0119 od krzywdz\u0105cego mnie traktowania. Je\u015bli to nie dzia\u0142a, daj\u0119 sobie przyzwolenie na bycie niemi\u0142\u0105. D\u0142ugo mi zaj\u0119\u0142o zanim si\u0119 tego nauczy\u0142am. Jedno wiem na pewno: \u017ceby\u015bmy si\u0119 porozumieli, obie strony musz\u0105 wykona\u0107 prac\u0119. Je\u017celi my mamy przyj\u0105\u0107 odpowiedzialno\u015b\u0107 za nasze zachowania wynikaj\u0105ce z odmiennej budowy m\u00f3zgu, to neurotypowych te\u017c musz\u0105 przyj\u0105\u0107 odpowiedzialno\u015b\u0107 za swoje zachowania. Mo\u017cemy si\u0119 spotka\u0107 w po\u0142owie drogi. Nie po stronie neurotypowych. W po\u0142owie drogi. Bo historia pokazuje, \u017ce cywilizacja potrzebuje do rozwoju r\u00f3\u017cnych rodzaj\u00f3w m\u00f3zg\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23,12,28,11],"tags":[],"class_list":["post-87","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-autyzm","category-komunikacja","category-neuroatypowosc-a-neurotypowosc","category-odmiennosc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/spektralka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/87","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/spektralka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/spektralka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/spektralka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/spektralka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=87"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/spektralka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/87\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":93,"href":"https:\/\/spektralka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/87\/revisions\/93"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/spektralka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=87"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/spektralka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=87"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/spektralka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=87"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}